Auteur: Femke van Amelsvoort

Datum: 24 april 2014

In 1990 heeft de rechtspraak al ooit een poging tot verandering proberen in te voeren door de formulierdagvaarding te introduceren. Deze formulierdagvaarding zou het voor rechtzoekenden eenvoudiger moeten maken om een procedure te starten. Het commentaar dat het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) hierop gegeven heeft, is waarschijnlijk ook van toepassing op de invoering van KEI. Het negatieve commentaar van de WODC in 1994 heeft gezorgd voor afschaffing van de formulierdagvaarding in 2002.

De bezwaren tegen dit voorstel kwamen neer op het volgende. Doordat de deurwaarder later werd ingeschakeld door het verval van betekening, werd vaak bij het vonnis pas duidelijk dat er een procedure was gestart tegen een verkeerde partij. Bij een gewone dagvaarding kwam er meteen een deurwaarder aan te pas en konden deze problemen vermeden worden. Hieruit bleek ook dat particulieren de formulieren vaak niet volledig of gebrekkig invulden. Als de formulieren niet goed waren, moesten ze weer teruggestuurd worden en dat leidde tot vertraging van het proces.

Waarom wil de overheid dan weer een soortgelijke verandering gaan doorvoeren? In het verleden bleek al dat rechtzoekenden formulieren gebrekkig of onjuist invulde. Als men dit niet snapt, waarom valt door invoering van KEI de hulp van deurwaarders aan rechtzoekenden weer weg? Bij de elektronische formulieren is het niet meer mogelijk om te vergeten vragen in te vullen. Het probleem van gebrekkigheid en onjuistheid neemt dit systeem niet weg.

begeleiding?

Als oplossing van dit probleem moet de overheid burgers begeleiden in het digitale proces. Men moet dan wel bedenken of dit mogelijk en realistisch is. Het is een hele klus om mensen die geen verstand hebben van de rechtspraak hierover in te lichten. Het is maar de vraag of men dan wel het juridisch vermogen onder de knie krijgt om het proces te begrijpen. Het grootste deel zal hier waarschijnlijk niet in geïnteresseerd zijn, aangezien hier mensen voor gespecialiseerd zijn. Zonder hulp van rechtsplegers zal het begrijpen van het juridisch proces  dus niet mogelijk worden Het inschakelen van een advocaat is dan harder nodig dan voorheen voor de rechtzoekenden. Terwijl de overheid juist streeft naar een toegankelijke rechtspraak, kan dit een belemmering worden.

Als er begeleiding voor rechtzoekenden ingeschakeld moet worden, kan je je afvragen of er dan nog gesproken kan worden van een kosten- en tijdsbesparing waar KEI naar wil streven. De kosten voor een dergelijke begeleiding tijdens de procedure zijn groot. Waar men rekening mee moet houden is dat als je begeleiding aanbiedt, je deze ook moet onderhouden en eventueel vernieuwen.

Ten tweede heeft de overheid en rechtspraak geen tijd om dit te realiseren. In plaats van tijdsbesparing kost dit eerder nog meer tijd, waardoor de tijdsdruk hoger wordt. Dit geldt in de situatie als zowel de overheid als de rechtspraak zich moeten gaan focussen op én de procedure én de uitleg daarvan. De rechtzoekenden moet ook zijn tijd en geld vrij maken om begeleiding voor het systeem te gaan volgen. Een extra kostenpost en tijdslast komt erbij voor de rechtspraak, overheid en rechtzoekenden.

Reageren