Auteur: Femke van Amelsvoort

Datum: 1 juli 2016

Een standaardvraag die vooral vroeger van belang was, maar nu bijna overbodig is: heeft iedereen toegang tot het internet om daadwerkelijk een digitale procedure te starten? Uit cijfers van het CBS blijkt dat ongeveer 97% van alle burgers tussen de 12 en 65 jaar gebruik maakt van het internet [1]. Dit is een erg groot percentage, maar omdat er nog mensen zijn die geen internet gebruiken is het digitaal procederen voor natuurlijke personen (nog) niet verplicht. Dit zou anders in strijd kunnen komen met art. 6 EVRM, waarin staat beschreven dat iedereen toegang tot de rechter moet hebben.

Digitalisatie zal de toegang tot de rechter bevorderen en makkelijker maken. Een invulformulier zal de rechtzoekende ter beschikking staan, waarin bepaalde vragen ingevuld kunnen worden. Hierbij wordt voorkomen dat vragen overgeslagen worden. Bij een niet ingevuld veld kan de rechtzoekende niet verder naar de volgende vraag. De grootste verbetering voor rechtzoekenden, is dat ze het proces zelf beter zullen begrijpen. De overheid helpt de rechtzoekenden door middel van een vragenlijst door de procedure. Het werk wordt niet meer automatisch uitbesteed aan rechtsplegers. Een advocaat en deurwaarder inschakelen is voor de rechtzoekenden niet automatisch meer noodzakelijk. Dit scheelt een rechtzoekenden veel tijd en geld.

Maar snappen rechtzoekenden het systeem wel? Wat biedt de overheid als men dit niet snapt? Het lijkt mij de verantwoordelijkheid van de overheid om hier een oplossing voor te verzinnen.

Rechtspraak Service Centrum (RSC)

In het kader van de KEI is het Rechtspraak Service Centrum (RSC) opgericht. Het centrum zal beperkte hulp bieden. Zij begeleiden mensen die problemen hebben met inloggen of het vastlopen van het systeem. Ook beantwoordt RSC algemene vragen. Op specifiekere vragen kan de rechtzoekenden geen antwoord krijgen en daarom stuurt het RSC door naar de gerechten. Dit is dus niet de juiste begeleiding om rechtzoekenden door het digitale systeem te helpen. De site van het centrum zou uitgebreid kunnen worden om rechtzoekenden nuttige begeleiding te geven in het digitale proces. Dan hoeft er in verband met de snelheid en duidelijkheid niet telkens doorverwezen hoeft te worden naar andere instanties.

Rechtswijzer

Een andere vorm van begeleiding is er al voor burgers die recht hebben op rechtsbijstand. Deze site zou eventueel ook uitgebreid kunnen worden met informatie voor mensen die wel rechtsbijstand kunnen betalen. Burgers kunnen via www.rechtswijzer.nl hulp krijgen met juridische problemen. Deze site is ontwikkeld door de Raad van Rechtsbijstand om juridisch advies, tips en hulpmiddelen te bieden bij een juridisch geschil of conflict. Het is de taak van de Raad van de Rechtsbijstand om rechtsbijstand te geven aan burgers die dat niet zelf kunnen. Zodra de rechtspraak toegankelijker wordt gemaakt, is te verwachten dat meer mensen geneigd zijn om te procederen. Als deze ondersteuning voor juridische problemen groter zal worden kan men erop rekenen dat de subsidieverlening ook zal stijgen. Hieruit kun je ook weer de vraag stellen of dit dan zozeer een kostenbesparing of een kostenlast gaat worden.

[1] Toelichting bij concept vereenvoudiging en digitalisering procesrecht, 24 oktober 2013.