OLD
Kan een robot juridisch advies geven? – KEIduidelijk
Auteur: Femke van Amelsvoort

Datum: 13 november 2017

Twee weken geleden lanceerde ik NDA Lynn, een AI lawyerbot die geheimhoudingscontracten (NDA’s) kan lezen. Dat gaf veel leuke reacties, en Lynn heeft aardig bijgeleerd: meer dan 400 extra NDA’s waar ik verder mee kan trainen. Opmerkelijkste observatie: veel Nederlandstalige NDA’s, terwijl Lynn toch volgens mij vrij duidelijk Engelstalig is. Dat moet dus even anders. Maar ook de nodige andere kwesties.

Veel reacties gingen natuurlijk over de kwaliteit. Lynn beoordeelt zinnen in 87% (huidige versie 93.8%) van de gevallen correct, en kan daarmee clausules dus behoorlijk goed maar niet perfect herkennen. Dat is dus een risico, ze kan een clausule dus afkeuren of roepen dat die er niet in staat, enkel omdat de bewoordingen anders waren dan in haar trainingset. Maar mijn inschatting is dat dit wel meevalt omdat het gemiddeld wel goed uitkomt. Wel een probleem is nog de afhandeling van echte fouten, zoals een document waar geen tekst uit komt (een gescande PDF) of een tekst die in het geheel geen NDA is (ik kreeg onder meer Charles Dickens Night before Christmas langs, gelukkig was het advies die niet te tekenen).

Leuk vond ik de aandacht van Sprout en Emerce, die beiden ingaan op mijn motivatie: een kleine 18 jaar bezig zijn met NDA’s heeft me een grondige hekel aan die dingen gegeven (en nee, er 400 screenen in twee weken om je lawyerbot te verbeteren hielp niet), dus een automatische adviesbot is gewoon een mooie manier om tijd vrij te maken voor de leukere dingen in het juridische werk.

Want dat is uiteindelijk waar het volgens mij om gaat met AI in het recht. Robots gaan nooit advocaten vervangen, of het hoogwaardig juridisch advies over nieuwe kwesties. Robots doen per definitie standaardwerk, oftewel dingen als het screenen van stapels documenten of het spotten van kleine stiekemigheden in standaardcontracten of algemene voorwaarden. Als je als mens die dingen niet meer hoeft te doen, maar juist de afwijkingen krijgt en daar een oplossing voor moet vinden, dan heb je toch gewoon léuker werk dankzij een robot?

Vanuit de VS kreeg ik hele andere reacties: stop right there buddy, that’s unauthorized practice of law. Een beetje juridisch advies geven zonder advocatentitel, dat kan natuurlijk niet. Nu geef ik natuurlijk geen juridisch advies in de VS, maar dit blijkt dus een dingetje: allerlei tools zoals adviesbots en documentgeneratoren worden in diverse staten als advocaatjespelen aangemerkt en dus verboden. De achterliggende argumentatie is dat alleen een gekwalificeerd advocaat met tuchtrecht, verzekering en toezicht de kwaliteit kan bieden waar de burger recht op heeft.

Bij Justia staat een overzicht van de problematiek, met name: waar trek je de grens. De interessantste definitie vond ik “if a computer could do it, it’s not the practice of law.” Anders gezegd, juridische bijstand moet per definitie door een mens worden gedaan, omdat het creativiteit en inzicht vergt om de per definitie niet vastomlijnde set regels uit de wet toe te kunnen passen op een concreet geval. Ik twijfel of ik het ermee eens ben, want volgens mij kan best een aardig deel van zulk advieswerk geautomatiseerd gedaan worden. Zeg maar de 80% van de gevallen met de standaardsituaties die gewoon helder in de wet benoemd zijn. Het leuke stuk van de juristerij begint bij die 20%, maar dat wil niet zeggen dat de rest geen juridisch advies meer te noemen is.

En nou ja, uiteindelijk is dat volgens mij het voordeel dat je kunt halen met de inzet van AI. Automatiseer het saaie werk en maak je eigen werk leuker. Op naar de volgende Lynn dus, wat mij betreft.

Dit is een gastblog van Arnoud Engelfriet. Arnoud Engelfriet is ICT-jurist, gespecialiseerd in internetrecht.Hij werkt als partner bij juridisch adviesbureau ICTRecht. Zijn site Ius mentis heeft meer dan 350 artikelen over internetrecht.

 

 

 

Reageren