OLD
De ontwikkeling van de technologie binnen het recht – KEIduidelijk
Auteur: Frederique Eijssen

Datum: 7 december 2017

De technologie van nu doet al meer dan we denken. Het beoordeelt onder andere documenten, het onderzoekt jurisprudentie en beslecht geschillen. In de Verenigde Staten wordt al gebruik gemaakt van robotrechters. De robots zijn niet alleen sneller en goedkoper, ze zijn vaak ook nog beter dan de beste menselijke juristen kunnen zijn. Kunstmatige intelligentie en pas afgestudeerde juristen hebben echter meer overeenkomsten dan men in eerste instantie zou vermoeden. Zo leren beiden, door middel van het analyseren van gegevens en het verwerken van feedback, over het recht.

De mens versus de technologie

Verschillende scenario’s zijn denkbaar waaronder robots die in de toekomst al het werk van juristen zullen overnemen. Of robots die juist al het ‘saaie’ werk zullen overnemen waardoor juristen het ‘interessante’, financieel en intellectueel lonend, werk kunnen gaan doen. Niek van de Pasch, advocaat bij Goorts + Coppens, wil aan de ene kant geloven in het punt dat de jurist al het interessante werk kan gaan doen, maar aan de andere kant ziet hij de technologie ook als een verkoopstrategie die als een eerste stap richting vernietiging van ‘onze’ industrie kan worden gezien. Wel moet men bedenken, dat om de wet te kunnen laten evolueren, kritisch denkvermogen nodig is. Kunstmatige intelligentie zal dus niet automatisch tot meer rechtvaardigheid leiden.

Mijns inziens zal inderdaad een groot deel van het werk van juristen in de toekomst worden overgenomen door robots. De mens werkt er nu eenmaal zelf aan mee dat er steeds meer robots beschikbaar zijn om werk van de mens te kunnen overnemen. Echter zal er nooit een wereld met alleen maar robots kunnen bestaan, ook robots maken fouten. Juristen zullen dus altijd werk hebben, het is alleen de vraag hoe dit werk ingevuld zal worden.

Rechtvaardiging

De ontwikkeling van de wet is mede op gericht om een meer rechtvaardige samenleving te creëren. Een robotrechter die in een zaak ‘nee’ zegt zal waarschijnlijk niet gezien worden als een erg overtuigend argument in de rechtszaal. Wil de uitspraak inspirerend en overtuigend zijn voor partijen en de samenleving, dan zal de uitspraak moeten voortvloeien uit intuïtieve inzichten verzameld door jarenlange ervaring. Een mondelinge uitspraak zou hier daarom een beter rechtvaardiging vormen dan een uitspraak van een robotrechter.

Verandering van de rechtenopleiding

Volgens Niek van de Pasch is er dringend behoefte aan verandering van de juridische opleiding. De wereld zal altijd slimme, leergierige en creatieve juristen nodig hebben. Rechtenstudenten moeten echter geconfronteerd worden met de uitbreiding van taalverwerking, het leren over machines en voorspellende codering. Rechtenstudenten denken vaak alleen maar over gevallen van vroeger en zullen daarom sneller moeite hebben met het begrijpen van de versnelling van de software innovatie. Een les over deze software innovatie zou dan ook niet mis zijn.

Rechtenstudenten zullen de rol van de mens bij het vormgeven en leveren van juridische diensten moeten leren accepteren. De Rechtenfaculteit zal opnieuw moeten worden hersteld als een plek voor filosofische en praktische experimenten. Dit om ervoor te zorgen dat de opvoeding, de praktijk en de rechtsgang van de juristen weer wordt zoals deze was.

Naar mijn mening zal een verandering inderdaad van belang zijn, er wordt op dit moment onvoldoende onderwijs gegeven aan studenten over de digitalisering van de rechtspraak. Rechtenstudenten zullen zich meer bewust moeten worden van de digitalisering en het feit dat het werk voor juristen er in de toekomst anders uit kan gaan zien. Wel denk ik dat het van belang is dat de rechtenopleiding grotendeels bij het recht zelf blijft en niet alles gaat draaien om de technologie. De wet blijft ondanks de digitalisering immers het belangrijkste.

Reageren